TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT

(Thương tặng và mừng bạn trở về với bạn bè Bùi Thị Xuân và Sư phạm Áo nâu Dalat)

-A lô. Chúc mừng sinh nhật bà nghe. Dịch dã nên không đi qua bà được. Mà sao tui điện thoại hoài không được.

-Bữa nay sinh nhật tui hả. Tui có biết ngày giờ đâu?

-Sao giọng bà nghe ghê vậy! Bà đau?

-Không khỏe rồi. Tui mới từ bệnh viện dã chiến về.

-Cái gì! Bà bị cô vít?

-Ừ. Tui mệt quá. Mai mốt nói.

 

…

-Bà sao rồi? Khỏe được chút nào không. Ăn cơm được chưa.

-Tui không phải xài máy thở nhưng vẫn còn nằm trên giường, chưa ngồi dậy nổi. Phải mặc tã cả ngày. Nóng và khó chịu lắm. Giờ này kiếm người chăm sóc không ra. Tui cũng ráng nhịn tiểu nhưng mỗi khi lên cơn ho là không thể kiềm được. Con cái phải làm việc online nên rãnh lúc nào mới ghé nhìn. Tội nghiệp thằng cháu nội thấy tui về, thập thò ngoài cửa : nội về rồi hả, nội còn con vi rút nào không để con vô thăm. Tui khoác tay : thôi con đi đi, mai mốt vô cho nội hun một cái. Tui thương thằng nhỏ lắm. Tui ôm và hun nó đến khi nó la làng mới thôi.

-Thằng nhỏ dễ thương thiệt.

-Tui ăn cơm, mà sao ngán quá, thấy thịt cá là muốn ói. Chả lẽ ăn chay.

-Giờ đang thời kỳ phục hồi, bà ráng đi.

-Tui mệt lắm nhưng thèm nghe tiếng nói chuyện. Mừng từ cõi chết về. Tui nói gì bà nghe đó, đừng hỏi thêm làm tui suy nghĩ đâm mệt.

 

…

-Bà sao rồi? Khỏe được chút nào không?

-Tui ăn thấy ngon miệng rồi. Mấy ngày, tui ở trong trại cách ly chỉ húp cháo ; ngày cuối được ăn tô nui, trời sao mà ngon. Con dâu cũng tội. Thức ăn mua khó khăn nhưng nó cũng kiếm được món, nấu cho tui. Tui lết ra xe lăn ngày trước ông anh rể để lại, con nó chỉ đẩy vào nhà vệ sinh tắm rửa, không phải bồng nữa.

-Bà ở mặt đường lại nhà tầng riêng biệt, sao bị nhiễm bệnh ?

-Tụi mình gần 70 tuổi rồi có được ra đường đâu, Cả nhà tui xúm xít trong nhà ; con cái mua hàng online, nhận hàng cũng đeo khẩu trang. Bình yên được hơn tháng, tui ho, mấy nhỏ cũng sụt sùi, thằng Cả mua bộ xét nghiệm mất hết mười mấy triệu tự test lấy, ngờ đâu cả nhà dương tính hết. Để coi : chị Ba, tui, vợ chồng thằng Cả với 2 đứa con nó. Sáu người cả thảy, tụi tui bị đưa đi cách ly. May mắn, năm người về rồi còn chị Ba thôi.

 

….

-Bà sao rồi ? Đứng được chưa.

-Khỏe ! Khỏe rồi. Tui dựa tường đứng lên rồi. Tui thương thằng Cả, để nó phải chăm mình tắm rửa, đi vệ sinh, tui không đành ; thà là con gái chứ nó con trai cũng tội. Mà cái thằng có hiếu thiệt, tối ngủ nó kê ghế bố gần tui, nó không dám để tui một mình. Vợ chồng thằng Út không qua được, nó gọi điện hằng ngày, nhìn khóc. Chị Ba về rồi. Chị ở phòng khác, tui cũng chưa thấy mặt.

-Khi nào gặp chị Ba, cho tui gởi lời thăm, mong chị mau khỏe. Mà bà chữa ở bệnh viện nào ?

-Ban đầu 6 người nhà tui cách ly ở một khách sạn, phòng hơi chật nhưng thoáng. Hai ngày sau, tui với chị Ba trở bệnh nặng, tui đi trước vô bệnh viện dã chiến Thủ Đức, còn chị Ba đi bệnh viện nào tui không rõ nhưng chỗ chị có nhiều ma soeur chăm sóc và chìu bệnh nhân nên nghe thằng con nói lại chị còn xài máy thở nhưng ăn tốt hơn tui.

 

….

-Bà sao rồi ? Làm được gì rồi ?

-Tui ăn được. Tui lần tường đứng dậy vô thăm chị Ba. Chị còn yếu. Thằng Cả không lo tui nữa mà qua canh chị suốt ngày đêm, sợ rủi chị thiếu oxy là dễ đi lắm.

-Bà khỏe ra, chị Ba cũng đã về mà sao giọng buồn thiu vậy.

-Thằng Cả mới cho hay : má vợ với bà ngoại vợ nó cũng mất trong đợt này. Tụi nó biết khi còn khu cách ly, giờ còn chưa được ra khỏi nhà để qua thắp nhang cho bà và cụ. Tội nghiệp con dâu, nhà nó có 2 chị em thôi ; nên tui là người thân già nhất nên nó không nề hà chăm sóc. Nhà chị Hai tui cũng bệnh hết cả nhà, chị già hơn mình mà qua khỏi, thằng con rể mới hơn 40 lại chết. Đợt này nhà tui nạp mạng cho bà Cô Vít hết 3 người.

 

…

-Bà sao rồi ?

-Tui chống gậy đi lẩm chẩm trong phòng. Cái bệnh này ghê quá, nó tàn phá sức của mình kinh quá. Tui ốm gần 10 ký. Thằng con vô đón, nhìn tui không ra, nó khóc quá chừng. Bà mở camera nhìn cái tay tui nè, nó cà khỏng cà khẻo. Ghê không.

-Giọng bà giờ tươi tỉnh nhiều rồi đó.

-Ừ. Mới về, tui còn sảng hồn nói lung tung, không đầu không đuôi. Giờ tỉnh táo, tui kể bà nghe : họ đưa tui vô bệnh viện dã chiến thì tui mệt nhiều rồi, cứ nằm thiếp thiếp ngủ, sốt nhè nhẹ nhưng không nhấc người lên nổi. Bà biết tui mà : tui khỏe mạnh, một tay chăm bà ngoại chồng 9 năm bị tai biến, nuôi má bệnh 3 năm, có khi bà trở chứng vác cây rượt tui hoài, phụ chị Ba trông anh rễ mấy năm trên xe lăn, chăm sóc ông chồng cả năm vì ung thư. Tui kỹ lưỡng nên ở máy lạnh mà trong phòng vẫn thơm tho. Tui biết người bệnh họ muốn gì, đâu phải chỉ cho ăn uống mà còn thủ thỉ chuyện trò. Vậy mà ở đó, tui nằm thui thủi một mình, tiêu tiểu tại chỗ, thèm miếng nước phải nhờ người lạ rót. Tủi thân ghê.

-Ừ ! Khi khỏe không sao khi đau mới thấy cần người thân bên canh.

-Bệnh viện của tui ở tận Thủ Đức, chung quanh đồng không mông quạnh, ban đêm lạnh như ở quê mình. Xe cứu thương tới chở nên tui vội mang túi xách đựng quần áo, con nó bỏ vào túi quần ít tiền, không mang cả điện thoại. Khi hoàn hồn không nhớ nổi số điện thoại của con để nhờ ai đó gọi giùm. Tụi con xét âm tính xong được trở về nhà, thằng Cả nhờ bạn làm bác sĩ tìm hoài mới ra tui, nó chưa kịp gởi đồ vào, hôm sau tui được xuất viện.

-Kinh khủng quá.

-Phòng của tui có mấy chục người bệnh, tui nằm ở gần đường đi nên cũng thoáng. Tui nằm thiêm thiếp ngủ, mê mê, tỉnh tỉnh. Bác sĩ, y tá, điều dưỡng tận tâm nhưng làm không xuể. Phải nói không nhờ mấy cô y tá thì bệnh nhân còn chết nhiều. Tui nhớ nhất là cô y tá tên Cúc với Hoa. Hai cô để ý tới tui. Họ nói : con thấy cô hiền lành, sạch sẽ con thấy thương. Cô ráng ăn chút cháo cho tỉnh người, cô không ăn là chết đó. Con nói cô nghe, khi nào khỏe chút, cô phải nhớ đi tắm rửa. Phụ nữ phải sạch sẽ mới sống được.

-Họ sống có đức ghê.

-Ừ ! Họ chăm mình kỹ lắm, tới bữa dậy không nổi, họ dỗ ngọt, đút từng muỗng cháo. Họ thay tã cho mình mà không thấy ghê. Có lần tui nói với cô y tá : cô nói con nghe, giờ cô không có tiền, con thương cô cho cô mượn một ít, sau này con cô vô thăm, nó trả lại : con mua giùm cô 2 tấm khăn lông lớn, không cần phải tốt ; con hơ cho nóng, rồi dìu cô vào nhà vệ sinh cho cô tắm, tắm xong, con lấy khăn lông nóng đó phủ lên người giùm. Cổ nói: để con cho cô cũng được. Cổ giúp tui tắm hai lần, nhờ vậy mà tui khoẻ ra. Khi về nhà, tui không biết tên họ đầy đủ hay xin số điện thoại để cám ơn. Tui nhớ ơn họ suốt đời dù không thấy rõ mặt vì lúc nào cũng mặc đồ bảo hộ với đeo khẩu trang.

-Trời Phật khiến người giúp bà đó.

-Nói cho ngay, họ làm không xuể nên tự mình phải làm thêm. Những người bệnh giúp nhau trong cảnh khổ, người khỏe dìu người nặng đi ra nhà vệ sinh, đút ăn, thay tã... Nhất là mấy đứa còn trẻ, tụi nó tội lắm.

-Chết nhiều lắm hả bà.

-Nhiều chớ, mỗi ngày bệnh nhân vào phòng thêm chục người thì có ngần ấy người chết. Tui mê man nhiều khi tưởng như mình đã chết.Tui mơ thấy những người mặc đồ đen đi tới từng giường người bệnh thì y như ngày hôm sau người chết đó. Lúc tỉnh, tui niệm Phật Quán Thế Âm và hằng nghĩ không thể chết trong bệnh viện, phải về gặp con cháu. Tui ám ảnh hình dáng to con mặc đồ bảo hộ của ông lo việc đưa xác người chết. Ông đó tới là có chuyện, y như thần chết cầm lưỡi hái gõ cửa. Tui không nhìn, chỉ nằm nghe tiếng xé băng keo để quấn vô ni lon bọc xác người chết mà thất thần. Âm thanh rợn người, tới giờ tui vẫn còn sợ. Kinh hoàng.

 

…

-Bà sao rồi? Khỏe rồi ha.

-Ừ ! Bữa nay tui chống gậy vô thăm chị Ba, ra ngoài hiên phơi chút nắng. Tụi tập thở, làm vài thế yo ga, quơ tay quơ chân. Tui nhờ con dâu tẩm bổ nên lên được vài ký, nhìn đỡ gớm. Tui ngẫm nghĩ : chờ bớt dịch, tui bán nhà này chia cho con. Thằng Út còn ở nhà thuê, thằng Cả cũng cần thêm vốn làm ăn. Mà giờ tui mới bình tâm hỏi thăm bạn bè.

-Ừ. Bà tính vậy cũng hay. Mấy người bạn ở quê bình an. Ở đây, vợ chồng Minh nhiễm bệnh, Minh khỏi về nhà nhưng ông chồng mất, năm ngày sau nhận cốt. Nó khóc quá chừng : khi đi tuy bệnh nhưng vẫn mạnh khỏe, khi về có hủ tro, không kịp nói lời từ giã. Bà sui gia của Hoa, lớp trưởng mình, bị nhiễm cô vít, con làm bác sĩ nên ông sui thương vợ ốm yếu xin vào chăm sóc. Bà khỏe về nhà, còn ông thì không. Thầy dạy văn của mình cũng mất rồi. Đám người quen trong xóm xuống Saigon làm ăn cũng chết một mớ.

-Chỗ bà sao rồi.

-Tui hả ! Thì như ở trong chảo lửa, cái gì bà trải qua là những gì tui lo lắng. Cũng ớn lạnh. Chung cư phong tỏa mấy tầng, chừng 30 người nhiễm bệnh. Giờ cho tự chữa tại nhà. Bên tui chuẩn bị chu đáo : lập đội bác sĩ tư vấn, mua bình oxy, máy thở để lo cho người trong chung cư nên không ai trở nặng phải vào bệnh viện. Tui cũng được chích một mũi vắc xin. Nói ngay. Bà giỏi đó, đã bước qua cửa tử nên giờ cô vít không làm gì được.

 

22.9.2021

Phạm Thị Mai Hương

 

Sưu tầm từ Internet

 TẠI SAO TÔI HAY CƯỜI?

Trong đời sống hằng ngày tôi hay cười mỗi khi giao tiếp với ai, và nụ cười của tôi cũng luôn có mặt trong các e-mail. Sau đây là một số lý do giải thích “Tại sao tôi hay cười”

 

Để ý các em bé, tôi thấy những em hay nhăn nhó thường bị người lớn cảm thấy khó thương, không quan tâm nhiều, không thích gần gũi và dễ bực mình. Trong khi các em hay cười luôn là trung tâm của sự chú ý. Các em làm cho người lớn lây bệnh cười, làm họ thích chơi đùa, nói chuyện và vui vẻ nuông chìu các em. Nói chung, nụ cười của trẻ em thường đem lại sự cởi mở tấm lòng, niềm hạnh phúc, và sự gần gũi cho người lớn.

 

Trẻ thơ thường hay cười, vì bất cứ chuyện gì, bất cứ lúc nào và cười một cách vô cớ – đó là những lý do tại sao người lớn mê con nít. Trải qua tuổi thơ, đứa bé bắt đầu ít cười vì vấp phải sự khắt khe của lễ giáo. Rồi khi ra đời, sự bương chải và mưu sinh làm cho ta mất dần nụ cười và tiếng cười – ngược hẳn với thời thơ ấu. Tuy nhiên, vẫn còn vô số người với nụ cười luôn nỡ trên môi.

 

Nhìn vào những danh nhân trên thế giới, tôi thấy, người nào càng thành công thì họ càng hay cười. Ví dụ như ông Obama, bà Clinton, ông Bill Gates… Thật dễ hiểu tại sao họ cười nhiều. Trên con đường leo lên những nất thang danh vọng ai cũng phải tận dụng tối đa mọi cơ hội, mọi năng khiếu, mọi mối quan hệ, mọi phương tiện, tiền bạc… và dĩ nhiên, họ không bao giờ quên lợi ích của nụ cười và vì tận dụng nhiều nên dần dần họ có luôn thói quen hay cười mỗi khi giao tiếp. Quên sao được khi mà tất cả những thứ khác cần phải tốn nhiều tiền, thì giờ hay công sức mới có thể có được; trong khi nụ cười tạo ấn tượng tốt, có tác động tâm lý sâu xa, tác động tức thời và nó hoàn toàn miễn phí; chỉ trong tích tắc là có ngay và cười cả tỷ lần cũng không mất đồng xu nào. Vậy, cười là một trong những phương tiện giúp ta thành công.

 

Mỗi lần ra đường, gặp người chạy xe ôm, cô bán hàng, anh phục vụ, nhân viên ngân hàng, bà chủ nhỏ, ông bác sĩ, cô thư ký…. mỉm cười với tôi là tôi cảm thấy giảm đi sự mệt nhọc, cảm thấy thân mật, thoả mái để nói chuyện và bỗng yêu người, yêu đời hơn. Do đó, khi ra đường tôi chỉ muốn tiếp xúc với người ưa cười. Vâng, cười làm cho tôi cảm thấy hạnh phúc.

 

Tôi thấy, chỗ nào làm ăn phát đạt là chỗ người ta hay cười. Ngược lại, không có hay thiếu nụ cười thì sớm hay muộn cũng bị ế ẩm và khó tồn tại lâu. Do đó, tôi thường nghĩ, tại sao nhiều doanh nghiệp thỉnh thoảng bỏ ra một đống tiền để quảng cáo, nhưng họ không chịu tận dụng nụ cười, trong khi nụ cười có giá trị tiếp thị hữu hiệu hơn nhiều. Theo tôi, nụ cười rất có giá trị cho việc giao dịch, buôn bán, và quảng cáo.

 

Cười nhiều là biểu hiện của sự mưu cầu hạnh phúc, cho nên tôi hiếm khi có vấn đề với ai và hiếm bị người ta ghét. Cười nhiều cũng là biểu hiện của sự ưa chuộng ôn hoà, thân thiện và bình yên. Cho nên khi tôi có lỗi hay lỡ lời, người hồ đồ, hiếu chiến, người thường lớn tiếng cũng dễ bỏ qua và lo kiềm chế cơn giận, vì thấy thái độ thân thiện của tôi và vì tôi không giành hay cướp lời, không to tiếng, không khiêu khích hay châm thêm dầu vào lửa. Vậy, theo kinh nghiệm của tôi, cười cần thiết cho người muốn sống đời hoà bình.

 

Nhiều người mặt mày trông khó ưa, hung dữ hay không được đẹp, nhưng khi họ chịu mở miệng cười là thường trông dễ nhìn ngay và nếu họ chịu cười nhiều thì từ từ sẽ trở thành người trông khả ái, ví dụ, bà tỉ phú Oprah, bà Whoopi, bà Michelle O…. Khi cười mặt của ta trở nên sống động, hấp dẫn. Nụ cười trở thành trung tâm của sự chú ý, nó làm cho người nhận tự động mỉm cười lại và không quan tâm đến một vài khuyết điểm nhỏ nhặt trên khuôn mặt. Và khi đã cười tươi với nhau được, thì suy nghĩ của ta thường tự động chỉ thích hướng đến cái tốt, cái đẹp và sự tích cực. Do đó không sai khi nói, cười là cách diễn đạt cảm xúc tuyệt vời nhất của con người.

 

Tập thói quen cười có khó lắm không? Không khó. Nếu những người bạn tiếp xúc hằng ngày ít cười thì bạn cần chủ động cười mỗi khi nói chuyện. Ở nhà thì dễ lắm. Hãy đề nghị cả nhà cùng cười nhiều hơn và cùng nhắc nhỡ với nhau. Đừng quên cho bộ răng tươi đẹp của mình có mặt khi chụp hình hay khi quay phim. Nhất quyết chỉ treo lên tường hay chỉ cho vào khung những hình cười thật tươi. Tại bàn làm việc ở chỗ làm nên có hình chân dung cười của con, của bạn trai/gái hay của vợ/chồng/cha/mẹ… Nói chung, nhìn thấy nụ cười ở mọi nơi và nhìn thấy thường xuyên sẽ có tác dụng tốt cho bạn. Dĩ nhiên, không thể có kết quả liền, mà phải từ từ những hình ảnh hạnh phúc, rạng rỡ đó mới ngấm sâu vào bạn.

 

Còn khi bạn muốn (bỗng) lên tinh thần trong lúc đang cảm thấy buồn vời vợi thì tôi có cách này: hãy nhìn xem mình mỉm cười đủ kiểu trong gương, hoặc là bạn tự mỉm cười trong khi nhắm mắt tập trung vào ý nghĩ mình đang cười tươi. Chỉ cần vài ba phút là khuôn mặt bạn trở nên hồng hào, tươi tắn, và nỗi buồn của bạn đã biến mất lúc nào không hay.

 

Tuy nhiên, có một điều cần nhớ là, nụ cười thật lòng không phải chỉ là nhe răng ra cho người ta thấy hoặc chỉ nhếch miệng chút ít. Nụ cười chỉ có ý nghĩa tốt đẹp khi ta cười với cả tấm lòng hay khi nụ cười có xuất phát từ tâm. Lúc đó nụ cười sẽ có hồn, có nghĩa là phải có ba thứ tham gia tạo ra nụ cười: cái miệng, hàm răng và đôi mắt.

 

Paulle

THƯƠNG MỘT NGƯỜI - KHÁNH LY

 

Sưu tầm từ Internet

ĐÂU LÀ CỦA RIÊNG AI

Có một anh chàng trai nghèo khổ nhưng lại có một tâm đạo rất lớn. Mặc dù gia cảnh vất vả nhưng lúc nào anh cũng mong muốn tìm cho mình một con đường hạnh phúc, một hạnh phúc chân thật và không đổi thay. Mỗi khi nghe nói bất cứ nơi đâu có vị thầy nào giỏi, thì dù hoàn cảnh khó khăn anh vẫn lặn lội tìm đến để cầu đạo. Nhưng qua bao năm tháng anh vẫn không đạt được những gì mình muốn, hạnh phúc mà anh tìm kiếm vẫn thấy quá xa xôi.

Một đêm khi anh ngủ, trong giấc mộng có một vị thần hiện ra dặn anh sáng mai hãy đi thật sớm đến một khu rừng gần đó, anh sẽ gặp một vị tu sĩ, và hãy hỏi thì ông ta sẽ giúp cho anh có được một cuộc sống hạnh phúc.

Sáng hôm sau, anh ta mừng rỡ vội vàng lên đường đi về khu rừng ấy. Đến nơi, anh gặp một vị tu sĩ ăn mặc đơn sơ, y áo làm bằng những tấm vải vụn vá lại, ngồi dưới một gốc cây lớn dáng rất an vui và tự tại. Nhớ lời dặn của vị thần trong giấc mơ, anh quỳ xuống thưa:

“Kính thưa thầy, bấy lâu nay con đi tìm một con đường hạnh phúc. Con muốn đạt được một cái gì đó mà có thể giúp con luôn được an vui và tự tại trong mọi hoàn cảnh. Con đã đi tìm cầu khắp nơi, và học từ nhiều vị thầy, nhưng vẫn không cảm thấy đạt được những gì mình muốn. Con xin thầy thương sót từ bi chỉ dạy cho con.”

Vị tu sĩ ngước nhìn anh với ánh mắt từ ái, rồi nói, “Thú thật ta cũng không có gì khác để dạy cho anh thêm nữa hết." Rồi vị tu sĩ cúi xuống tìm trong túi vải mình và lấy ra một vật, ông nói, "Ta chỉ có một vật này, không biết của ai cúng dường cho, thôi anh hãy cầm lấy đở đi".

Nói xong, vị tu sĩ trao cho anh một vật trông như một viên đá chiếu sáng lấp lánh. Anh cầm trong tay và xem kỹ lại thì đó là một viên ngọc quý rất lớn. Tim anh như ngừng đập! Chưa bao giờ anh được thấy, chứ đừng nói là cầm trong lòng bàn tay, một vật quý giá đến như vậy. Với viên ngọc quý này, nó có thể mang lại cho anh bất cứ một hạnh phúc nào trên cuộc sống mà anh muốn. Phải chăng con đường hạnh phúc mà anh đang tìm kiếm bấy lâu nay, nó đang rộng mở ra ngay trước mặt mình.

Anh mừng rở vô cùng, bật khóc và quỳ xuống đảnh lễ vị tu sĩ. Anh nhà nghèo từ giã vị tu sĩ và trở về căn chòi cũ của mình. Đêm hôm ấy anh trằn trọc và không tài nào ngủ được, anh cứ mơ tưởng về tất cả những sự sang giàu, quyền lực, địa vị và hạnh phúc trên cuộc đời mà mình có thể đạt được nhờ viên ngọc này. Và, anh cũng suy tư sâu xa về giấc mộng và vị tu sĩ ấy…

Sáng hôm sau, khi mặt trời chưa lên, anh đã vội vàng lên đường quay trở lại khu rừng ấy. Anh mừng rở khi thấy vị tu sĩ vẫn còn ở đó, ngồi yên với dáng thong dong. Anh đến cạnh bên và quỳ xuống thưa:

“Thưa thầy, con xin trả lại thầy viên ngọc quý này. Con đã suy nghĩ nhiều và hiểu rằng, viên ngọc quý này không thể nào mang lại được cho con một hạnh phúc mà con muốn. Điều mà con mong cầu, là làm sao có được cái tấm lòng của thầy mà đã có thể trao cho con viên ngọc quý ấy không chút luyến tiếc. Chứ con không cần viên ngọc này. Kính xin thầy chỉ cho con làm sao để có được tấm lòng rộng lớn ấy.”

 

Tặng một vầng trăng

 

Câu truyện ấy gợi tôi nhớ đến vị thiền sư thi sĩ Nhật bản Ryokan. Thiền sư Ryokan sống một cuộc đời rất thanh bần, ông ở trong một thảo am mái lợp bằng rạ. Buổi tối ông ngồi thiền và ban ngày thường chơi đùa với trẻ con trong làng. Có lần, ông thấy giữa am mình có một búp măng tre mọc nhú lên, rồi ngày qua ngày nó mọc lớn lên thành một cây tre cao đụng vào nóc nhà. Thấy thương cho cây tre, ông bèn khoét một lỗ trên mái để nó có thể thong dong chui qua ra ngoài.

Vào một đêm trăng sáng nọ, có một tên ăn trộm lẻn vào lều của ông. Hắn nhìn quanh không thấy có gì để lấy, vì Ryokan chẳng có gì ngoài chiếc chăn để đắp ngủ. Tên ăn trộm bèn đánh cắp cái chăn duy nhất của ông và chạy thoát ra ngoài. Một lát sau, hơi lạnh thấm vào người, Ryokan giật mình thức giấc mới biết là mình đã bị trộm lấy mất.

Lúc đó, ông ngước nhìn qua khung cửa sổ, thấy một vầng trăng vằng vặc sáng trên cao. Ryokan chợt thốt lên: “Ô! Vầng trăng đêm nay đẹp quá! Ước gì ta có thể tặng cho tên trộm ấy vầng trăng tuyệt đẹp này?”

 

Ai ban cho mà ai tiếp nhận?

 

Tôi thấy câu truyện về vầng trăng của thiền sư Ryokan cũng giúp làm sáng tỏ thêm tấm lòng của vị tu sĩ trong câu truyện trên.

Làm sao Ryokan có thể tặng cho tên trộm được vầng trăng sáng ấy bạn nhỉ? Cũng như vị tu sĩ kia, ví như ông có muốn trao cho anh nhà nghèo tấm lòng của mình đi chăng nữa, như anh mong muốn, có chắc gì anh ta sẽ tiếp nhận được chăng? Người cho không thể cho mà người nhận cũng chắc gì sẽ nhận được.

Tôi thường nghe nói rằng, chúng ta chỉ có thể trao tặng những gì mình thật sự có mà thôi. Ví dụ, ta chỉ có thể tặng cho người khác niềm vui nếu như ta có sự an vui, ta chỉ có thể giúp cho người khác không sợ hãi nếu như trong ta có được một sự vô úy. Đó là một điều rất thật. Nhưng bạn biết không, nếu nhìn sâu sắc hơn thì ta cũng sẽ thấy rằng, thật ra chúng ta không có gì để ban cho hay tiếp nhận, mà chỉ làm điều kiện giúp nhau tiếp xúc lại một thực tánh trong sáng đang sẵn có trong mỗi người mà thôi.

Như một bà mẹ ôm đứa con đang khóc của mình vào lòng và dỗ cho nó. Khi đứa bé nín khóc và ngủ yên, bà mẹ cũng cảm thấy một niềm an vui và hạnh phúc. Ai là người cho và ai là kẻ nhận bạn hả?

 

Có mặt ở mọi nơi

 

Trời vùng tôi ở tháng này đã vào thu, khi buổi sáng trời trở lạnh và ngày ngắn đi, khi bình minh đến chậm và chiều buông cũng vội vàng hơn. Không gian trời Thu thật đẹp. Rừng cây một màu xanh mấy tuần trước giờ đã chuyển thành một bức tranh Monet muôn sắc màu sặc sỡ. Con đường tôi đi có muôn chiếc lá đủ màu, và mỗi khi có gió lộng không trung tràn ngập những màu sắc cam, vàng, đỏ, tím tung bay. Những lúc đứng trước một cảnh đẹp tuyệt mỹ của đất trời, tôi ước gì cũng có một ai khác đang ở đây để được cùng chia sẻ. Nhưng tôi hiểu rằng vẽ đẹp và sự chân thiện có mặt ở mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh, chứ đâu riêng gì ở nơi này trên con đường nhỏ mùa thu vào một buổi chiều lộng gió...

Như vầng trăng sáng kia muôn đời là của chung, chứ đâu là của riêng ai để ta mơ ước hay ban tặng cho nhau? Nhưng bạn biết không, tôi biết chắc được một điều, chúng ta bao giờ cũng có thể là điều kiện để nhắc nhở và mang lại hạnh phúc ấy cho nhau...

 

 Sưu tầm từ Internet

ĐI BỘ VÀ SỨC KHỎE

"Đi cho chân cứng đá mềm..."

Thân thể khoẻ mạnh mới yên tấm lòng !

Đi bộ là "ông tổ" của hàng trăm bài luyện tập, mỗi bước đi là một liều thuốc bổ: Vận động hay không, sự khác biệt lớn nhất phản ánh trong 10 năm cuối đời.

 

Vận động thường xuyên và tích cực ngay từ bây giờ, sức khỏe 10 năm cuối đời sẽ cảm ơn bạn.

 

Sự khác biệt về tuổi thọ và sức khỏe

 

Tạp chí "Khoa học" của Mỹ đã công bố dữ liệu cho thấy các tỷ lệ mắc bệnh khác nhau của những người tập thể dục và những người không tập thể dục:

 

Tỉ lệ mắc bệnh tim:

Người tập thể dục: 37/1000 – Người ít vận động: 227/1000

Tỉ lệ mắc huyết áp cao:

Người tập thể dục 40/1000 – Người ít vận động: 704/1000

Tỷ lệ béo phì:

Người tập thể dục 4/1000 - Người ít vận động: 808/1000

 

Điều quan trọng nhất là tuổi thọ trung bình: những người thường xuyên tập thể dục sống lâu hơn 11 năm so với những người thiếu sự vận động.

 

Nếu bạn thiếu đi sự vận động, thì nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và các bệnh khác sẽ tăng lên. Đi bộ là một cách tốt để loại bỏ việc phải châm cứu hay uống thuốc. Nếu bạn đi bộ nhiều hơn, bạn sẽ khỏe hơn, bệnh tình sẽ thuyên giảm và bạn sẽ uống ít thuốc hơn.

 

"Đi bộ là ông tổ của hàng trăm bài luyện tập"

 

Từ hàng nghìn năm trước, “Đi bộ” đã được y học cổ đại Trung Quốc mô tả là "ông tổ của trăm bài luyện tập", được ca ngợi là thần dược tốt nhất cho loài người. Nhiều nghiên cứu đã khẳng định rằng đi bộ thường xuyên một cách có kế hoạch có thể cải thiện sức khỏe của nhiều bộ phận trên cơ thể.

 

1. Não

Sải chân vừa phải có thể khuyến khích não tiết ra Endorphin, một chất được gọi là "hormone hạnh phúc" và làm cho sóng não ở trạng thái anpha có lợi nhất cho cơ thể, để các bộ phận khác nhau của cơ thể ở trạng thái hài hòa, thư giãn.

 

2. Tim

Liệu đi bộ có làm tăng gánh nặng cho tim không ? Không, đi bộ sẽ làm giảm huyết áp, giảm lượng chất béo gây tắc nghẽn động mạch, giảm số lượng động mạch khi nghỉ ngơi và thúc đẩy sự lưu thông của các mao mạch tim.

 

3. Tiêu hóa 

Giúp chuyển động đường tiêu hóa và thúc đẩy quá trình tiêu hóa.

 

4. Phổi

Tăng dung tích phổi, tăng sức mạnh của cơ hoành, giảm bớt các triệu chứng viêm phổi và viêm phế quản mãn tính. Giúp giảm ham muốn hút thuốc.

 

5. Lưng

Áp lực lên đĩa đệm khi đi bộ tương tự như khi đứng. So với các môn thể thao khác, nó sẽ không bị thương. Đồng thời, còn có thể tăng cường cơ lưng để củng cố cột sống.

 

6. Xương

Chạy bền tương đương với việc tập tạ cho xương, có thể thúc đẩy cơ thể hấp thụ nhiều canxi hơn và chống loãng xương.

 

7. Đầu gối

Phòng ngừa thoái hóa khớp, điểm chính là duy trì trọng lượng cơ thể thích hợp và tập thể dục để duy trì sức mạnh cơ bắp của các chi dưới. Khi đi bộ, các khớp xương không phải chịu áp lực mà còn có thể tăng cường sức mạnh cho các cơ, có lợi cho khớp gối.

 

8. Chân

Vì 2/3 cơ trên cơ thể con người tập trung ở phần đùi trở xuống nên tất cả các bài tập đều dựa vào cơ đùi và bắp chân. Một khi các cơ này bị teo, người không thể duy trì tư thế đúng, và dễ dẫn đến mỏi, đau đầu gối, đau thắt lưng, v.v.

Tập thể dục cho đôi chân là cách tốt nhất để ngăn ngừa sự suy giảm thể chất

 

1. Đường tiêu hóa

Đi bộ giúp điều hòa đường ruột và dạ dày để ngăn ngừa táo bón. Nếu bạn đi bộ 500 mét mỗi ngày , bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ bị táo bón, đặc biệt là tăng cường tăng nhu động đường tiêu hóa, đẩy nhanh quá trình hấp thụ dinh dưỡng và việc thải các chất cặn bã ra ngoài có tác dụng tương đối tốt trong việc phòng và điều trị táo bón.

 

Khi chúng ta đang ngồi hoặc nằm, nội tạng rất chật và “xếp chồng lên nhau”, khi cơ thể chuyển động các bộ phận nội tạng sẽ cảm thấy “thoải mái” vì có không gian để vận động. Vì vậy, thêm một số động tác cơ thể khi đi bộ, chẳng hạn như vặn hông, tương đương với việc “xoa bóp” các cơ quan nội tạng để giúp nhu động đường tiêu hóa, và cho khí đi ra từ bên dưới (xì hơi) thay vì từ trên cao (nấc cụt). Kiên trì thực hiện 10 phút mỗi ngày sẽ có kết quả rất tốt.

 

Trong quá trình đi bộ, tăng cường độ xoay của thắt lưng và hông giúp cơ thể xoay người nhịp nhàng, có thể thúc đẩy quá trình đại tiện, ngăn ngừa táo bón, giảm tỷ lệ mắc ung thư trực tràng.

 

2. Giảm đau nhức cơ

Đi bộ thể dục phù hợp cho mọi lứa tuổi, giúp giảm đau nhức cơ, xương.

 

Đi bộ luân phiên là đi tới trước, đi lùi, đi nhanh, đi chậm xen kẽ, đồng thời thở ra bằng miệng, hít vào bằng mũi. Trong trường hợp bình thường, đi bộ về phía trước sẽ kéo căng các khớp và cơ, tích tụ theo thời gian sẽ gây căng cơ và lão hóa khớp. Đi ngược lại là một cơ chế chấn thương ngược có thể làm giảm hao mòn, giảm đau cơ và thúc đẩy cơ thể tự phục hồi.

 

Kiễng chân để đi bộ có thể tăng cường sinh lực cho thận và dương. Khi chúng ta đi kiễng chân, chính mặt trong của bàn chân trước và các ngón chân sẽ hỗ trợ nó. Có ba huyệt ở bàn chân đó là huyệt Thiếu Dương, Túc Quyết và Thái Dương, đi kiễng chân có thể xoa bóp ba huyệt này, điều khiển khí đi lên, tăng sinh lực cho thận dương thông qua kinh mạch của bàn chân. Phương pháp này cũng có lợi cho bệnh tăng sản tuyến tiền liệt và viêm tuyến tiền liệt mãn tính.

 

3. Giảm eo

Nếu vòng eo của phụ nữ hơn 80 cm, vòng eo của nam giới hơn 85 cm họ có thể đối mặt với nguy cơ quá nhiều mỡ nội tạng. Vì vậy, hiện nay người ta chủ trương “có sức khỏe, trước tiên phải giảm vòng eo.” Khi đi bộ, cõng và thêm một số động tác khác (như nhịp chân) có thể giúp giảm vòng eo.

 

Hai bên thắt lưng có một huyệt có đường vân (lấy một đường ngang rốn làm tâm, một đường dọc nách làm điểm xuất phát. Giao điểm của hai đường thẳng là huyệt đó). Nếu bụng mềm và "bự", bạn cũng có thể dùng cả hai tay đánh trái và phải khi đi bộ.

 

Kiên trì thực hiện trong nửa tiếng mỗi ngày đảm bảo vòng eo của bạn giảm xuống nhanh chóng.

 

4. Giảm nhức chân

Ngày nay, nhiều người đi bộ một cách vô thức và không sử dụng lực chân, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến bàn chân dễ bị gãy xương. Nếu bạn học cách đi bộ đàn hồi - bật bàn chân khi đi bộ, mỗi bước đi của bạn sẽ giữ cho hàng chục cơ bắp dưới bàn chân của bạn vốn là bộ phận rất quan trọng tràn đầy sức sống.

 

5. Rèn luyện cơ

Tất cả các loài động vật trên thế giới đều đi thẳng, chỉ có cua đi ngang. Nếu một người học cách đi bộ ngang như cua, thì nên làm cho trọng tâm của cơ thể di chuyển bằng bàn chân bắt chéo bất cứ lúc nào và di chuyển tay tự do theo tốc độ đi.

 

Chú ý duy trì cảm giác nhịp nhàng, phương pháp đi bộ này có lợi để rèn luyện sức mạnh cơ bắp chân và cơ hông, tăng cường sự linh hoạt của khớp hông và khớp cổ chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng của cơ thể.

 

Bạn có thể chọn không tập thể dục, nhưng so với việc bạn có tập thể dục, sự khác biệt lớn nhất sẽ được phản ánh trong 10 năm cuối đời của bạn  !  Bạn hy vọng 10 năm cuối đời của mình sẽ như thế nào ?

LẶNG LẼ NƠI NÀY - KHÁNH LY

 Sưu tầm từ Internet

HIỂU ĐỜI – TÂM SỰ TUỔI GIÀ

 

Tháng ngày hối hả, đời người ngắn ngủi, thoáng chốc đã già. Chẳng dám nói hiểu hết mọi lẽ nhân sinh, nhưng chỉ có hiểu cuộc đời thì mới sống thanh thản, sống thoải mái.

 

Qua một ngày, mất một ngày .Qua một ngày, vui một ngày. Vui một ngày lãi một ngày...

 

Hanh phúc do mình tạo ra. Vui sướng là mục tiêu cuối cùng của đời người, niềm vui ẩn chứa trong những sự việc vụn vặt nhất trong đời sống, mình phải tự tìm lấy. Hạnh phúc và vui sướng là cảm giác và cảm nhận, điều quan trọng là ở tâm trạng.

 

Tiền không phải là tất cả nhưng không phải không là gì. Đừng có coi trọng đồng tiền, càng không nên quá so đo, nếu hiểu ra thì sẽ thấy nó là thứ ngoại thân, khi ra đời chẳng ai mang nó đến, khi chết chẳng ai mang nó theo. Nếu có người cần bạn giúp, rộng lòng mở hầu bao, đó là một niềm vui lớn. Nếu dùng tiền mua được sức khoẻ và niềm vui thì tại sao không bỏ tiền ra mà mua? Nếu dùng tiền mà mua được sự an nhàn tự tại thì đáng lắm chứ! Người khôn biết kiếm tiền, biết tiêu tiền. Làm chủ đồng tiền, đùng làm tôi tớ cho nó.

 

"Quãng đời còn lại càng ngắn ngủi thì càng phải làm cho nó phong phú". Người già phải thay đổi cũ kỹ đi, hãy chia tay với "ông sư khổ hạnh" hãy làm "con chim bay lượn". Cần ăn thì ăn, cần mặc thì mặc, cần chơi thì chơi, luôn luôn nâng cao phẩm chất cuộc sống, hưởng thụ những thành quả công nghệ cao, đó mới là ý nghĩa sống của TUỔI GIÀ.

 

Tiền bạc nếu có sẽ là của con, địa vị là tạm thời, vẻ vang là quá khứ, sức khoẻ là của mình.

 

Cha mẹ yêu con là vô hạn; con yêu cha mẹ là có hạn. Con ốm cha mẹ buồn lo; cha mẹ ốm con nhòm một cái, hỏi vài câu là thấy đủ rồi. Con tiêu tiền của cha mẹ thoải mái; cha mẹ tiêu tiền của con chẳng dễ chút nào. Nhà cha mẹ là nhà của con; nhà của con không phải là nhà cha mẹ. Khác nhau là thế, người hiểu đời coi việc lo liệu cho con là nghĩa vụ, là niềm vui, không mong báo đáp. Chờ báo đáp là tự làm khổ mình.

 

Ốm đau trông cậy vào ai ? Trông cậy con ư ? Nếu ốm dai dẳng có đứa con có hiếu nào ở bên giường đâu "cứu bệnh sàng tiền vô hiếu tử". Trông vào bạn đời ư ? Người ta cũng yếu, có khi lo cho bản thân còn chưa xong, có muốn đỡ đần cũng không làm nổi. Trông cậy vào đồng tiền ư ? chỉ còn cách ấy.

 

Cái được người ta chẳng hay để ý; cái không được thì nghĩ nó to lắm, nó đẹp lắm. Thực ra sự sung sướng và hạnh phúc trong đời tuỳ thuộc vào sự thưởng thức nó ra sao. Người ta hiểu đời rất quý trọng và biết thưởng thức những gì cho mình đã có, và không ngừng phát hiện thêm ý nghĩa của nó, làm cho cuộc sống vui hơn, giàu ý nghĩa hơn.

 

Cần có tấm lòng rộng mở, yêu cuộc sống và thưởng thức cuộc sống, trông lên chẳng bằng ai, trông xuống chẳng ai bằng mình "Tỷ thượng bất túc, tỷ hạ hữu dư", biết đủ thì lúc nào cũng vui "tri túc thường lạc".

 

Tập cho mình nhiều đam mê, vui với chúng không biết mệt mỏi, tự tìm niềm vui. Tốt bụng với mọi người, vui vì làm việc thiện, lấy việc giúp người làm niềm vui.

 

Con người ta vốn chẳng phân biệt giàu nghèo sang hèn, tận tâm vì công việc là coi như cống hiến, có thể yên lòng, không hổ thẹn với lương tâm là được. Huống hồ người ta cũng nghĩ cả rồi, ai cũng thế cả, cuối cùng là trở về với tự nhiên. Thực ra nghề cao chẳng bằng tuổi thọ cao, tuổi thọ cao chẳng bằng niềm vui thanh cao.

 

Quá nửa đời dành khá nhiều cho sự nghiệp, cho gia đình, cho con cái, bây giờ thời gian còn lại chẳng bao nhiêu nên dành cho mình, quan tâm bản thân, sống thế nào cho vui thì sống, việc gì muốn làm thì làm, ai nói sao mặc kệ vì mình đâu phải sống để người khác thích hay không thích, nên sống thật với mình.

 

Sống trên đời không thể vạn sự như ý, có khiếm khuyết là lẽ thường tình ở đời, nếu cứ chăm chăm cầu toàn thì sẽ bị cái cầu toàn làm khổ sở. Chẳng thà thản nhiên đối mặt với hiện thực, thế nào cũng xong.

 

Tuổi già tâm không già, thế là già mà không già; tuổi không già tâm già, thế là không già lại thành già. Nhưng giải quyết một vấn đề thì nên nghe già.

 

Sống phải năng hoạt động nhưng đừng quá mức, ăn uống quá thanh đạm thì khôhg đủ chất bổ, quá nhiều thịt cá thì không hấp thụ được. Quá nhàn rỗi thì buồn tẻ, quá ồn ào thì khó chịu... mọi thứ đều nên "VỪA PHẢI".

 

Người ngu gây bệnh (hút thuốc, say rượu, tham ăn, tham uống..) Người dốt chờ bệnh (ốm đau mới đi khám chữa bệnh....). Người khôn phòng bệnh, chăm sóc bản thân, chăm sóc cuộc sống. Khát mới uống, đói mới ăn, mệt mới nghỉ, thèm ngủ mới ngủ, ốm mới chữa bệnh....ĐỀU LÀ MUỘN.

 

Phẩm chất sống người già cao hay thấp chủ yếu tuỳ thuộc vào cách suy tưởng: Suy tưởng hướng lợi là bất cứ việc gì đều xét theo yếu tố có lợi, dùng suy tưởng hướng lợi để xây dựng cuộc sống tuổi già sẽ làm cho tuổi già đầy sức sống và tự tin, cuộc sống có hương, có vị. Suy tưởng hướng hại là suy tưởng tiêu cực, sống qua ngày với tâm lý bi quan, sống như vậy sẽ chóng già chóng chết

 

"Chơi " là một trong những nhu cầu căn bản của tuổi già, hãy dùng trái tim con trẻ để tìm cho mình một trò chơi yêu thích nhất, trong khi chơi hãy thử nghiệm niềm vui chiến thắng, thua không cay, chơi là đùa. Về tâm lý và sinh lý, người già cũng cần kích thích và hưng phấn để tạo ra một tuần hoàn lành mạnh.

 

"Hoàn toàn khoẻ mạnh" đó là nói thân thể khoẻ mạnh, tâm lý khoẻ mạnh và đạo đức khoẻ mạnh.. Tâm lý khoẻ mạnh là biết chịu đựng, biết tự chủ, biết giao tiếp; Đạo đức khoẻ mạnh là có tình yêu thương, sẵn lòng giúp người, có lòng khoan dung, người chăm làm điều thiện sẽ sống lâu...

 

Con người là con người xã hội, không thể sống biệt lập, bưng tai bịt mắt, nên chủ động tham gia hoạt động công ích, hoàn thiện bản thân trong xã hội, thể hiện giá trị của mình đó là cách sống lành mạnh.

 

"Cuộc sống tuổi già nên có nhiều bạn gìà trong nhiều thành phần,nhiều mẫu người với nhiều màu sắc khác nhau trong xã hội. Có một hai bạn tốt thì chưa đủ, nên có cả một nhóm bạn già, tình đẹp làm thêm cuộc sống tuổi già, làm cho cuộc sống của bạn nhiều hương vị, nhiều màu sắc.

 

Con người ta chịu đựng, hoà giải và xua tan nỗi đau đều chỉ có thể dựa vào chính mình.Thời gian là vị thầy thuốc giỏi nhất, quan trọng là khi đau buồn bạn chọn cách sống như thế nào.

 

Tại sao khi về già người ta hay hoài cổ "hay nhớ lại chuyện xưa?" Đến những năm cuối đời, người ta đã đi đến cuối con đường sự nghiệp, vinh quang xưa kia đã trở thành mây khói xa vời, đã đứng ở sân ga cuối. Tâm linh cần trong phòng, tinh thần cần thăng hoa, người ta muốn tìm lại những tình cảm chân thành. Về lại chốn xưa, gặp lại người thân, cùng nhắc lại những ước mơ thủa nhỏ, cùng bạn sống. Quý trọng và được đắm mình trong những tình cảm chân thanh là một niềm vui lớn của tuổi già.

 

Nếu bạn đã cố hết sức, mà vẫn không thay đổi tình trạng không hài lòng thì mặc kệ nó. Đó cũng là một sự giải thoát. Chẳng việc gì cố mà được, quả ngắt vội không bao giờ ngọt.

 

"SINH - LÃO - BỆNH - TỬ" là quy luật ở đời, không chống lại được. Khi thần chết gọi thì thanh thản mà đi. Cốt sao sống ngay thẳng không hổ thẹn với lương tâm và cuối cùng đặt cho mình dấu chấm hết thật TRÒN.

 

Tác giả: Chu Dung Cơ

Người dịch: Thanh Dũng

KHI EM THOÁNG QUA ĐỜI TÔI - VŨ KHANH

YÊU VÀ MƠ - VĂN PHỤNG - TUẤN NGỌC

Sưu tầm từ Internet

HIỆN TƯỢNG MẤT TRÍ NHỚ VÀ BỆNH ALZHEIMER

Bác Sĩ Hồ ngọc Minh

Tình trạng mất trí nhớ (dementia) thường xảy ra cho người già, nhưng không phải mọi người khi già đều mất trí nhớ.

 

Nhiều người tưởng lầm là sự mất trí nhớ và bệnh Alzheimer cùng là một thứ bệnh, nhưng thật ra không phải như vậy. Trung bình chỉ có 10% số người trên 65 tuổi bị bệnh Alzheimer, nhưng cho những cụ trên 85, tỷ số là 1/3.

 

Hiện nay, theo ước tính, có khoảng năm triệu người Mỹ trên 65 tuổi bị bệnh Alzheimer và trên toàn thế giới có khoảng 35.6 triệu người bị mất trí nhớ.

Nói đúng ra, trí nhớ của tất cả mọi người đều không hoàn hảo. Có những dữ kiện chúng ta tưởng là nhớ đúng 100% nhưng trên thực tế theo thời gian, trí nhớ bị phai mờ với những “lỗ hổng”.

 

Bộ não chúng ta sẽ tìm cách điền vào những “chỗ trống” đó bằng những hư cấu không có thực hay không chính xác.

Vì thế khi chúng ta lớn tuổi, chuyện giảm trí nhớ xảy ra cho tất cả mọi người, nhưng mức độ và tốc độ suy sụp tùy theo bản chất của mỗi cá nhân.

Riêng những người bị Alzheimer, tốc độ suy sụp rất nhanh, có khi trong vòng vài tháng đã thấy sự khác biệt. Thế thì, những dấu hiệu khác biệt đó là gì?

 

Hầu hết các sách y khoa đều nói rằng dấu hiệu sớm nhất của bệnh Alzheimer là mất trí nhớ.

Khổ nỗi là sự mất trí nhớ không xảy ra qua đêm trong thời gian đầu nên rất khó mà nhận biết.

Mà nếu có chút lãng trí xảy ra thì thường bị bỏ qua, hay bị người thân phán cho những chữ như “già rồi, lẩm cẩm” là xong câu chuyện.

Một khi sự mất trí nhớ xảy ra có thể nhận thấy được thì thường là quá trễ.

 

Người có triệu chứng Alzheimer thường bắt đầu lặp lại những câu chuyện hay câu hỏi nhiều lần và bất chợt. Ví dụ, có khi họ đang nói chuyện thời năm 1975, đùng một cái nhảy qua nói chuyện đánh football năm 2015, rồi quay lại thời cụ Diệm bị đảo chánh và vài ngày sau lại nhắc lại những chuyện đó.

Hoặc, họ có vấn đề theo dõi câu chuyện của người khác. Ví dụ người ta đang bàn chuyện đám cưới, người có vấn đề lại “đóng góp” chuyện lính Mỹ đổ bộ ở Normandy!

Nghĩa là, nhớ đâu nói đó, không có thứ tự. Không nên nhầm lẫn với thói quen suy nghĩ của người bệnh. Đa số, thường bị bỏ qua là “lâu nay tánh vẫn thế!”.

 

Cùng lúc với chuyện lãng trí, quên chỗ này, chỗ kia, dấu hiệu sớm nhất của bệnh Alzheimer là việc đi đứng không vững và hay té ngã.

Dĩ nhiên là khi người lớn tuổi, hay bị té ngã có thể do nhiều nguyên do khác nhau đưa đến, nhưng không nên bỏ qua mà phán cho câu “già yếu nên như vậy”.

Có người đang ngồi trên ghế vẫn bị té lăn quay xuống đất vì không giữ được thăng bằng, như vậy không phải hoàn toàn là yếu!

Người bị Alzheimer thường có dáng đi như lê lết trên mặt đất như chim cánh cụt.

Họ không nhấc được bàn chân khỏi mặt đất và hai chân thường hay bị quíu, như không biết chân nào phải bước trước và chân nào theo sau.

Có khi họ như lúng túng muốn bước hai chân tới trước cùng một lúc. Đó là lý do tại sao họ dễ bị té.

 

Ngoài ra, lý do dễ mất thăng bằng, và hay bị té là khả năng nhìn vật thể chung quanh theo định thức không gian 3 chiều không còn chính xác nữa.

Thí dụ cái bàn, cái ghế có thể bị nhìn méo đi, hay khoảng cách ước lượng từ điểm A đến điểm B không còn đúng nữa.

 

Khoa học vẫn chưa tìm ra gene di truyền gây ra bệnh Alzheimer. Người ta đã tìm khắp bộ DNA của con người và ghi nhận được 33 điểm khả nghi.

Tuy nhiên những người có gene apolipoprotein E (APOE) ở trên nhiễm sắc thể số 19 sẽ có nguy cơ tăng cao. Ngoài ra nguy cơ có thể thay đổi qua sự tương tác giữa gene và môi trường.

 

Căn nguyên của bệnh Alzheimer là do những vẩy(plaques) chung quanh tế bào não, tương tự như vẩyđóng trong mạch máu.

Khác với vẩy cholesterol trong máu, những vẩy trong não này được tạo thành bởi chất protein.

Những vẩy protein như những chất cách điện, hệ quả là những tín hiệu được truyền đi từ một tế bào thần kinh nầy đến tế bào khác bị ngăn chặn.

 

Hiện tượng cách ly này không chỉ xảy ra giữa tế bào này với tế bào khác mà còn ở ngay trong tế bào thần kinh, như những chùm tơ nhện, gọi là “tangles of Tau protein”.

Ngoài việc cách ly sóng điện, những vẩy protein còn tiết ra chất độc để hủy diệt tế bào thần kinh, vì thế não bộ dần dần teo nhỏ lại.

 

Hiện tượng đóng vẩy không xảy ra qua đêm mà kéo dài có khi cả chục năm trước khi triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Nói cho dễ hiểu, “người thường” không có bệnh Alzheimer cũng bị đóng vẩy trong não chút đỉnh khi… già yếu.

Nhưng đối với người có bệnh, tốc độ suy sụp, đổ dốc sẽ rất nhanh.

 

Dĩ nhiên, triệu chứng mấu chốt của bệnh mất trí nhớ phải là sự mất khả năng tư duy, khả năng nhớ, nhưng những triệu chứng khác do sự suy yếu của não bộ đưa đến, ví dụ như khả năng nói và vệ sinh cá nhân sẽ xảy ra cùng lúc, chứ không theo thứ tự.

Như thế, sự suy yếu xảy ra một cách toàn bộ, từ trí nhớ, đến suy yếu thị giác và khả năng giữ thăng bằng.

 

Khi bệnh càng nặng, người bệnh sẽ mất khả năng tư duy, không còn nhận biết người quen, không nhớ những chuyện mới xảy ra gần như tức thì.

Họ sẽ có vấn đề hiểu câu hỏi, sử dụng từ ngữ để diễn tả hay tốn nhiều thì giờ để trả lời một câu hỏi có khi rất đơn giản.

Khuôn mặt như khờ đi, không biểu lộ được cảm xúc.

Họ mất khái niệm về thời gian và không gian.

Tâm tính của người bị mất trí nhớ cũng thay đổi, có khi họ trở nên trầm cảm, cô đơn nhưng có lúc hung dữ, bướng bĩnh vì trong tư duy hạn hẹp, không ai hiểu được họ.

 

Cuối cùng là mất luôn khả năng vệ sinh cá nhân như tiểu tiện và đại tiện. Người bệnh chỉ nhận biết được một vài người thân săn sóc cho họ.

Khi thiếu những người này, hay khi phải rời xa những môi trường quen thuộc, thường sẽ bị kích động những cơn sợ khủng hoảng tinh thần, gọi là panic attacks, làm cho họ cứng người đi, càng dễ bị té ngã thêm.

 

Trong phạm vi bài viết này, tôi không đi sâu vào việc chẩn bệnh và thuốc chữa trị. Tuy nhiên, dựa trên những kiến thức cơ bản ở trên, tôi hy vọng bạn đọc có thể phát hiện ra bệnh tình của người thân và đưa họ đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

 

Nên nhớ tất cả các loại “thuốc chữa” hiện nay không có khả năng chữa dứt bệnh mà chỉ làm cho tốc độ phát triển của bệnh chậm đi.

Và nếu thuốc chữa càng sớm thì phẩm chất đời sống của bệnh nhân cũng như của người thân săn sóc cho bệnh nhân sẽ đỡ khổ hơn nhiều.

Nói chung, mọi người khi lớn tuổi đều có nguy cơ bị mất trí nhớ. Để giảm bớt nguy cơ bị mất trí nhớ, một số biện pháp cần thực thi ngay từ bây giờ:

 

Trước hết, bạn phải có một chế độ ăn uống cân bằng, điều độ, nhiều rau trái, tập thể dục đều đặn, như đi bộ ba tới năm giờ mỗi tuần, và ngủ đủ tám tiếng mỗi ngày.

Ngủ đêm không đủ thì tranh thủ ngủ ngày! Những người ngủ đầy đủ và có ngủ trưa thường sống lâu và ít bị mất trí nhớ.

 

1. Học khiêu vũ:

Ta nói nôm na là tập… “nhảy đầm”. Nghiên cứu đăng trên tờ New England Journal of Medicine năm 2003 cho biết khiêu vũ vừa là một môn thể dục thể thao, vừa là một trò chơi đòi hỏi suy nghĩ, tiến thoái trong mỗi bước.

Khi khiêu vũ, lượng máu không những chỉ dồn về bắp thịt mà còn đổ về phía não bộ nhiều hơn vì khiêu vũ đòi hỏi cả thể lực lẫn trí tuệ.

 

2. Học chơi một thứ nhạc cụ hoặc nghe nhạc:

Nhiều nghiên cứu cho thấy người chơi nhạc cụ trên 10 năm sẽ có trí nhớ tốt hơn một người không chơi nhạc.

Trong trường hợp bạn không có đủ thời giờ hay năng khiếu âm nhạc, nên tập nghe và thưởng thức âm nhạc.

 

3. Học một ngôn ngữ khác:

Một nghiên cứu đăng trên tờ Neurology năm 2013 cho biết những người nói thông thạo hai thứ tiếng, khả năng bị mất trí nhớ chậm đi bốn năm rưỡi so với người chỉ biết một thứ tiếng.

 

4. Học đánh cờ hay chơi video game:

Một nhiên cứu của Pháp năm 2013 cho thấy những ai chơi cờ, hay chơi các loại game như bingo, xì lát, poker… (nhưng đừng ghiền quá, và cũng tránh “ngồi computer” hay TV nhiều nhé), khả năng bị mất trí nhớ giảm đi 15%.

 

5. Đọc sách:

Không cần phải đọc nhiều, nhưng khi đọc sách nên bỏ thì giờ suy nghĩ, nghiền ngẫm nội dung của sách, truyện.

Đọc truyện mới lạ có lợi hơn là đọc chuyện cũ đã biết.

Đừng đọc Thiên Long Bát Bộ hay Tam Quốc Chí đến lần thứ 10!

 

6. Chú tâm làm một việc cho xong, đừng ôm đồm nhiều thứ vô một:

Người chú tâm làm xong một việc ít bị lãng trí hay mất trí nhớ hơn người làm hai ba việc cùng một lúc.

Ví dụ khi ăn thì đừng xem TV! Ngoài ra nên biết dùng thời giờ một cách hữu hiệu.

 

7. Học đan, may vá, hay làm vườn:

Khảo sát thống kê năm 2013 cho biết những người có những thú vui kể trên, trí óc minh mẫn hơn những người không có “thú vui ” để tiêu khiển.

 

8. Sống có mục đích:

Sống lạc quan, yêu đời và có giao thiệp với bạn bè người thân làm bớt tình trạng cô độc, sầu muộn.

 

9. Tập viết:

Viết văn, viết truyện, viết thơ cho bạn bè, viết nhật ký, viết hồi ký… làm giảm khả năng mất trí nhớ về sau.

 

10. Cuối cùng, tập làm việc nhà:

Những người làm lụng chân tay, làm việc trong nhà ít bị mất trí nhớ hơn người ngồi một chỗ xem TV hay nhìn “bóng câu qua khung cửa sổ”.

Nói chung là phải tích cực “động não”. Tất cả các hoạt động trên đây nên bắt đầu từ hôm nay, bất kỳ ở lứa tuổi nào. Không nên đợi tới 60, 70 mới lo ngăn ngừa mất trí nhớ  !